“Er wringt iets.”
Dat gevoel hadden we tijdens De 24 u van het audiowerkstuk van theatergezelschap Het nieuwstedelijk in 2016. Tussen de presentaties door bleven dezelfde vragen terugkomen: Waar kan je in Vlaanderen terecht met een sterk concept voor audiowerk? Wie trekt aan de alarmbel als het gaat over rechten, budgetten of lonen voor audiomakers?
Op een ijskoude decemberdag zette Het Geluidshuis de deuren open voor een eerste vergadering. Een bont gezelschap aan audiomakers liet zich niet tegenhouden door afgelaste treinen en besneeuwde wegen. Met twee uur vertraging, koude handen en lauwe koffie achter de kiezen, werd het eerste zaadje van Klankverbond geplant. Het resultaat: Nog geen strategisch meerjarenplan, maar wel de overtuiging dat we iets moesten doen om kwalitatief audiowerk te verdedigen.
Foto van de eerste vergadering. We zijn sterker in audio dan in beeld.
In 2018 trokken we als feitelijke vereniging de lobbybaan op. Zoals het onze sector betaamd, is dat weinig glamoureus: broodjes eten met politici, koffies drinken bij omroepen, aankloppen bij het Vlaams Audiovisueel Fonds, Sabam, deAuteurs, deBuren... Er was op dat moment weinig kennis over het beroep van audiomaker, en de term podcast maakte het er niet makkelijker op; maar we bleven koppig volhouden dat een podcast méér is dan een hobbyproject met een microfoon op de keukentafel. Dat audiowerk naast een eigen taal, en een eigen dramaturgie ook een eigen productielogica hebben.
En dan die ene vraag, die maar bleef terugkomen: Waarom kan je in Vlaanderen subsidies aanvragen voor beeld mét geluid, maar niet voor geluid zónder beeld?
Terwijl meer en meer makers zich aansloten bij onze politieke missie, ontstond er onder de leden ook een echte gemeenschap. We organiseerden masterclasses, workshops en jaarlijkse Klankverbond Vakdagen. Zo werd Klankverbond niet alleen een pleitbezorger naar beleidsmakers toe, maar ook een plek waarin makers samenkomen, kennis opdoen en blijven groeien in hun vak.
In 2020 gaven we in het Vlaams Parlement een pleidooi voor de onafhankelijke audiomaker. Onze boodschap was duidelijk: bijna elke grote internationale audioprijs van de laatste jaren werd gewonnen door een Vlaamse audiomaker. Hoe is het dan mogelijk dat er geen audiospecifieke middelen en productiesteun bestaat in Vlaanderen?
Met andere woorden: het talent is er, maar de structuren om die te ondersteunen ontbreken.
Na 5 jaar vonden we stilaan gehoor. In de nieuwe beheersovereenkomst van de VRT werd €500.000 per jaar uitgetrokken voor externe audiomakers. Het was een belangrijke eerste stap en signaal dat audio wél een publiek belang heeft, en dat onafhankelijke makers daar een rol in spelen.
In het voorjaar van 2022 vierden we feest: eindelijk konden ook audiomakers steun aanvragen bij het VAF.
De professionalisering werd verdergezet met formele ondersteuning als vakvereniging door het VAF, Sabam for Culture en deAuteurs. Voor een jonge sector als de onze betekent dat: we worden gezien, we worden gehoord, we krijgen beperkte werkingsmiddelen, en we zitten mee aan tafel.
We transformeerden onze feitelijke vereniging in een vzw en kregen onderdak bij internationaal literatuurhuis Passa Porta in Brussel. Klankverbond kreeg zo een eigen stek in de stad, als erkende Brusselse ‘Broedplek’ van de Vlaamse Gemeenschapscommissie. Een plek van kruisbestuiving, in de Dansaertstraat. We bouwden er een opname- en montageruimte en bieden workshops en masterclasses aan van internationale kleppers als documentairemaakster Eleanor McDowall, sound recordist Felix Blüme, instrumentenbouwer Yuri Landman, antropologe Nanna Hauge Kristensen en audiomaker en performance artist Kim Noble.
Die internationalisering smaakte naar meer. In 2023 en 2025 organiseerden we MIRP (Meeting of Independent Radio Producers), een driedaags sectormoment met de crème de la crème van de internationale audiowereld. Dichter bij huis timmeren we jaarlijks mee aan de Vakdag van het DS Podcastfestival in Oostende.
Kortom: de sector is in beweging. Maar zonder blijvende, structurele steun blijven de verwezenlijkingen van de voorbije jaren fragiel.
Onze ambitie is helder: een duurzaam, inclusief en kwalitatief productieklimaat voor audiomakers, waarin verhalen in geluid even serieus genomen worden als verhalen in beeld.
Dat vraagt om durf: structurele middelen, langetermijnvisie en beleid dat trots is op wat Vlaamse en Brusselse makers te vertellen hebben.
We boeken vooruitgang, soms met twee stappen vooruit en één terug. Maar zolang er makers zijn die in audio geloven, blijven wij op tafel kloppen: met hoofd én hart, vrijwillig én professioneel, vanuit de praktijk.
Vandaag is Klankverbond een jonge, groeiende vakvereniging die zich inzet voor iedereen die professioneel met audio bezig is of wil zijn: podcastmakers, radiomakers, klankkunstenaars, audiomakers, stemacteurs, schrijvers, regisseurs, monteurs…
We leggen linken naar onze partnerorganisaties over de grenzen: Oorzaken in Nederland, het ACSR in Franstalig België, en MIRP.
In grote lijnen doen we drie dingen:
We fungeren als spreekbuis van de sector bij beleidsmakers, fondsen, theaterhuizen, kunstencentra en omroepen. We kaarten blinde vlekken aan, schuiven adviezen naar voren en trekken aan de bel waar nodig.
We pleiten voor structurele financiering en een stevige verankering van audiowerk binnen de kunsten en de media. Niet als extraatje, maar als volwaardig onderdeel.
We bouwen een levend netwerk op, waar kennis gedeeld wordt en waar plaats is voor (zelf)reflectie, feedback en ontwikkeling. Zodat expertise niet in eilandjes samenhoopt, maar de hele sector vooruit helpt.
Klankverbond draait nog altijd op vrijwilligers. Dat is deels noodzaak - de middelen voor onze sector zijn beperkt - maar vooral een bewuste keuze. We kiezen ervoor om met twee voeten in de praktijk te blijven staan, met een Raad van Bestuur en een Algemene Vergadering.
We geloven dat het ene het andere voedt: een sterk georganiseerde sector maakt beter werk mogelijk, en sterk werk maakt de sector zichtbaarder en weerbaarder.